Ψύλλος είναι η κοινή ονομασία απτέρων εντόμων που ανήκουν στην τάξη Σιφωνάπτερα. Ορισμένοι επιστήμονες χρησιμοποιούν και τον παλαιότερο όρο Αφανίπτερα. Πρόκειται για εξωτερικά παράσιτα που τρέφονται με αίμα θηλαστικών και πτηνών. Επειδή μεταδίδουν ασθένειες, είναι πολύ επικίνδυνα.

Το μήκος των εντόμων κυμαίνεται από 1,5 ως 3,3 χιλιοστά.Συνήθως έχουν χρώμα καφέ. Στο κεφάλι φέρουν κοντές κεραίες και στο στόμα έχουν μυζητικά όργανα, με τα οποία απομυζούν το αίμα. Το σώμα τους είναι πλευρικά πιεσμένο ώστε να μπορούν τα ζώα να μετακινούνται στο τρίχωμα ή στο φτέρωμα των θυμάτων τους (ή για τους ανθρώπους, κάτω από τα ρούχα) και στο πίσω μέρος του αποτελείται από δακτυλίους, οκτώ τον αριθμό. Τα πόδια τους είναι μακριά , επιτρέποντας στα άπτερα ζωΰφια να εκτελούν μεγάλα άλματα και τα πίσω είναι μεγαλύτερα από τα εμπρός. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το σώμα να παρουσιάζει κλίση προς τα μπροστά. Τα άλματα που κάνουν είναι περίπου 200 φορές μεγαλύτερα από το μήκος του σώματός τους, καθιστώντας τα ζώα αυτά τους καλύτερους άλτες μεταξύ των γνωστών ζώων, σε σύγκριση με το μέγεθος του σώματός τους. Χαρακτηριστικό του σώματός τους είναι επίσης η σκληρότητα, που επιτρέπει να αντέξει την πίεση, όπως π.χ. το ξύσιμο. Είναι στιλπνό και καλύπτεται από πολλές τρίχες και μικρά αγκάθια, τα οποία έχουν κατεύθυνση προς τα πίσω και βοηθούν μεταξύ άλλων τις κινήσεις του ψύλλου στον ξενιστή.

Ο θηλυκός ψύλλος γεννά πολύ μικρά, λευκά αυγά, σε μέρη που δεν έχει φως και σε γωνίες των σπιτιών με σκόνη. Η εκκόλαψη των αυγών γίνεται εκεί και αναπτύσσονται οι προνύμφες, οι οποίες μοιάζουν με σκουλήκια. Οι προνύμφες σχηματίζουν βομβύκιο (κουκούλι) και μεταμορφώνονται σε τέλεια έντομα. Δεν έχουν μάτια, ωστόσο στο στόμα αναπτύσσουν όργανα που τους επιτρέπουν να μασούν. Παρότι οι ενήλικοι ψύλλοι τρέφονται αποκλειστικά με αίμα, οι προνύμφες τρέφονται και με οργανικές ύλες, μεταξύ των οποίων και περιττώματα των ώριμων ψύλλων

Τα γνωστότερα είδη ψύλλων συμπεριλαμβάνουν τα εξής:

• Ψύλλος της γάτας (Ctenocephalides felis),
• Ψύλλος των σκύλων (Ctenocephalides canis),
• Ψύλλος του ανθρώπου ή Ερεθιστικός ψύλλος (Pulex irritans), το αντιπροσωπευτικότερο είδος.
• Ψύλλος των αρουραίων του Βορρά (Nosopsyllus fasciatus),
• Ανατολικός ψύλλος των αρουραίων (Xenopsylla cheopis).

Το δάγκωμα από ψύλλους είναι τόσο ενοχλητικό, καθώς προκαλεί έντονη φαγούρα, όσο και επικίνδυνο, επειδή τα ζώα αυτά αποτελούν ενδιάμεσους ξενιστές για πολλά παράσιτα. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να διευκολύνουν στην εξάπλωση των επιδημιών.

 

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

 

Για την αντιμετώπιση των κοριών πραγματοποιείται απεντόμωση και εφαρμόζονται διάφορες μεθόδοι:

Η μέθοδος αφορά στην αντιμετώπιση κοριών με τη χρήση σκευασμάτων καταπολέμησης. Τα εντομοκτόνα είναι χαμηλής τοξικότητας και υψηλής υπολειμματικής δράσης (μακρά διάρκεια). Χρειάζεται να είναι εγκεκριμένα για εφαρμογές σε κατοικημένους χώρους. Μέθοδοι που χρησιμοποιούνται κατά την απεντόμωση για την αντιμετώπιση των κοριών είναι οι υπολειμματικοί ψεκασμοί και οι ψυχρές και θερμές εκνεφώσεις. Οι εκνεφώσεις γίνονται με τη βοήθεια ειδικών συσκευών. 

β. Υποκαπνισμός

Η μέθοδος αυτή αφορά στην απεντόμωση με χρήση εντομοκτόνων σε μορφή αερίου. Τα σκευάσματα σε κατάλληλη συγκέντρωση είναι τοξικά για όλα τα στάδια των εντόμων. Οι απεντομώσεις με υποκαπνισμό παρέχουν άμεσα και ολοκληρωμένα αποτελέσματα. Χρησιμοποιούνται σε εκτενείς και δύσκολες στην αντιμετώπισή τους περιπτώσεις.